Zopf

Laatst had ik een ansichtkaartje uit Mittenwald, van mijn broer en schoonzusje in de brievenbus. Ze waren op vakantie in Beieren. Hij wilde er weer eens kijken, zoals vroeger, toen we als gezinnetje daar naar toe gingen. Ik kan ’t me nog zo voor de geest halen, de lange ritten over de autobahn op de achterbank in die bruine Opel Senator, en terwijl papa stuurde deelde mama constant snoep en fruit en pakjes drinken uit de koeltas. En dan Cindy & Bert, Rex Gildo en allerlei andere schlagers uit de radio.

Dat ene kaartje deed me weer terugverlangen naar toen, naar de vakanties op de boerderij van Stanglmaier. Ik moest ook denken aan Zopf, het typische brood voor de zondag, als de bakkerij dicht was en de boerin op zaterdag een speciaal zondagsbrood met rozijnen bakte. Het is een soort brioche, en Frau Stanglmaier bestreek het altijd met glazuur. Ik ben niet zo’n held met bakken, en zelf brood bakken vind ik eigenlijk al helemaal niks, maar toch heb ik het recept opgezocht en ik heb het afgelopen weekend geprobeerd. Het is heel makkelijk eigenlijk. Er zit alleen behoorlijk wat tijd in.

1 blokje of 2 zakjes gist (24 g)
1 eetlepel suiker
5 eetlepels (warme) melk
500 g meel
80 g boter
100 g suiker
¼ liter melk
snufje zout
100 g rozijnen
1 ei
glazuur.

De gist in ongeveer 5 eetlepels warme melk oplossen en een eetlepel suiker toevoegen. Meel in een grote schaal, kuiltje erin en de melk met opgeloste gist en suiker er in doen. Beetje toedekken met meel, vochtige theedoek erover en rustig een half uurtje laten staan. Da’s om de gist wakker te laten worden en aan het werk te zetten. Dan de rest van de melk, boter in stukjes, suiker, zout, rozijnen en ei erbij, en dan kneden maar. Is het een soepel brooddeeg geworden, weer afdekken en weer half uurtje laten rijzen. Dan nogmaals kneden en in een 3 of 4 lange strengen maken. Die deegstrengen vlechten tot een brood (vandaar “zopf” ) en op een ingevet bakblik leggen. Nogmaals doek erover en nog 20 minuten laten rijzen. Valk voor het bakken met eigeel bestrijken. Dan in een voorverwarmde oven op 180 tot 200 graden in ca. 30-40 minuten bakken. Na het afkoelen met glazuur bestrijken.

Heerlijk, met alleen een laag boter. Het liefst de zelfgekarnde boter van Frau Stanglmaier, maar ik moet het helaas ook gewoon doen met boter van de supermarkt. Maar ik was erg trots op mezelf dat ik zomaar in één keer helemaal goed deed.

Bramen

Ik ben er al de hele zomer mee bezig. Elke keer als ik weer in het bos kom, of waar dan ook, ik speur naar de bramenstruiken. Zodra ze bloeien dan moedig ik de bijen al aan. En als de groene vruchtjes verschijnen dan kan ik al zo’n beetje inschatten of het een goed of slecht bramenjaar wordt. Het leek dit jaar veelbelovend en ik had me al verheugd op vele potten jam, een paar potten ingemaakt op brandewijn (heerlijk over ijs en yoghurt) en desserts met aardbeien, frambozen, bessen en zelfgeplukte bramen.

De zomer was op zich goed dit jaar, in het begin veel bloesem, mooi weer, en daarna genoeg regen. Maar helaas te weinig zon. De struiken hingen vol, maar rijp worden: ho maar. Het bleven kleine rode besjes. Waar ik vorig jaar een emmer vol van de struiken plukte had ik nu slechts een paar handjes vol. Het geeft op zich niet, want je bent er toch weer een paar dagen op uit, in de natuur en dat is altijd lekker, maar je hoopt toch op meer.
Ik heb 3 potten jam gemaakt en 1 potje op brandewijn, veel minder dan andere jaren. Nou ja, jammer… maar het is niet anders

Glasbak

Het blijft een gênant tochtje. De gang naar de glasbak… Allereerst de bepaling van wanneer je precies gaat. Ga je elke dag, dan hoor je de roddeltantes in de buurt al praten.
“Die gaat elke dag naar de glasbak, elke dag lege flessen… die is zwaar aan de zuip hoor!”
Ga je elke week heb je hele volle tassen en hoor je ze in gedachten ook:
“Ach ja, wat wil je ook, zo’n vrouwtje alleen…. het licht is er ook altijd tot diep in de nacht op”.
“Ja, als wij thuiskomen van iets dan is de hele straat donker behalve bij haar”
“Dan zit ze zeker in d’r eentje te zuipen”
“Als je alleen bent dan doe je dat natuurlijk. Ik zie ook nooit iemand daar… nooit eens een vriendje of zo”
“ ’t Is ook wel zielig natuurlijk. Ik heb gehoord dat d’r man is overleden enzo…”

Dus ik spaar de flessen op en ga onregelmatig de flessen wegbrengen. De ene keer voor het weekend, de andere keer na het weekend. Wat voor de rest van het leven zo belangrijk is, te weten “regelmaat”, is voor de gang naar de glasbak niet echt sociaal wenselijk.
Laatst had ik weer een tasje vol op het terras staan en ik besloot het weg te brengen. Bij de glasbak zag ik Mo al staan. Mohammed heet hij voluit en hij woont twee huizen verderop. Het is een Marokkaan, maar dat merk je aan niks. Hij heeft een blonde Nederlandse vrouw en er schalt altijd iets van top40 muziek uit het huis.
“Ha, buurman… alwéér een feestje gehad?”, grapte ik.
“Nee hoor buurvrouw, wij zuipen altijd zoveel… Jij hebt wel weer een feestje gehad?”, vroeg hij.
“Ja, ik heb een feestje gehad…”, loog ik, “maar eh… moslims mogen toch helemaal niet drinken?”, plaagde ik.
“Christenen mogen toch helemaal niet liegen?”, zei hij.
Ik was heel eventjes verbouwereerd. Toen schoot ik in de lach. En hij ook.
“Komen jullie eens een keer borrel bij me halen?”, vroeg ik.
Ze komen volgende week bij me langs. Ik heb de drank al in huis en de volgende gênante gang naar de glasbak dus ook.

Mayonaise

“Mag ik 1 patat met mayonaise?”
Ik vroeg het toch duidelijk genoeg. Mayonaise. Geen fritessaus, maar mayonaise. Wat is daar moeilijk aan? De patatkraam is een hele goede, ze maken hun eigen frites, van echte aardappelen, bakken ze zelf voor, laten ze rusten en bakken ze vervolgens af. Precies zoals patates frites behoren te zijn en precies zoals ik ze lekker vind; en dan met mayonaise.

Toch zijn ze in staat om er ondanks die uitdrukkelijke en nadrukkelijke vraag om mayonaise gewoon fritessaus overheen te kwakken. Dan lust ik het al niet meer. Fritessaus is slaolie met chemisch bindmiddel en water. En da’s vies.

Nog eenmaal voor alle patatbakkers van Nederland: Mayonaise is een edele saus uit het Franse Mayon. Hier volgt het (mijn) recept:

2 eierdooiers
2 dl. neutrale olie (bijv. zonnebloemolie)
1 dl. smaakvolle olie (bijv. raapzaad, olijf)
Zout
Suiker
Witte peper
Mosterdpoeder (of mespunt Dijon-mosterd)
1 eetlepel witte wijnazijn

Klop de dooiers los met het snufje suiker, zout, peper en mosterpoeder. Druppeltje voor druppeltje de olie toevoegen en onderwijl blijven kloppen, net zolang tot er een dikke lobbige saus is ontstaan. Tot slot wijnazijn erbij tot de saus de gewenste dikte heeft. Indien nodig extra op smaak brengen met zout of peper. Voor luxere uitvoeringen een beetje gehakte peterselie of geknipte bieslook erbij. Het is een ideale basis voor andere sauzen zoals ailoli of Béarnaise.

Anders koop je het gewoon in grote emmers van de groothandel, als zelf maken teveel werk is, maar smeer me nooit meer fritessaus aan als ik om mayonaise vraag.

Duidelijk zo?